Determineren van kleipijpen


Een kleipijp determineren lijkt in het eerste opzicht erg eenvoudig. In een handomdraai kun je aan het grootste deel van de exemplaren een groffe datering geven. Maar op de basisregels zijn erg veel uitzonderingen, zodat een fout snel is gemaakt. Op verschillende sites kom je gevonden pijpenkoppen tegen, die in het mapje van een verkeerde eeuw staan.

 

De basisregels

Vanaf de jaren '70 zijn grote hoeveelheden kleipijpen op een wetenschappelijke manier onderzocht. Op basis van opgravingen, vergelijking van vondsten en bronnenonderzoek in het archief is een betrouwbaar beeld ontstaan van de ontwikkeling van de kleipijp in veel facetten. Die facetten betreffen bijvoorbeeld vormontwikkeling, herkomst per plaats, merkgebruik, rookgewoontes, sociale klasse van de roker, (inter)nationale handel en politieke ontwikkelingen.  

De beste methode om een pijp goed te kunnen determineren is bedacht door Don Duco en heet de deductieve methode. Deduceren houdt in dat je begint met zo veel mogelijk algemene gegevens en eindigt met een paar van de meest kenmerkende. De eerste stap zorgt voor een ruime datering, de laatste voor de meest toegespitste.

Om dit goed te kunnen doen is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de ontwikkeling die de kleipijp van het begin tot eind heeft doorgemaakt.