alphense merken


Alphen aan den Rijn en het aangrenzende Aarlanderveen zijn vooral de geschiedenis in gegaan als de centra voor de vervalste Goudse pijp, inclusief populaire merken. Alphen (zoals ik genoemde productiecentra afgekort zal gebruiken) had een paar makers die ook eigen merken zetten, maar pijpen met een eigen signatuur maakten ze niet.

Over Alphen is het een en ander gepubliceerd door Hans van der Meulen (in het boekje De "Gouwenaars" van Alphen aan den Rijn, 1986) en recent door Bert van der Lingen (Jaarboek PKN, 2018). Uit de publicaties blijkt de grenzeloze kopieerdrift van Goudse pijpen, zowel van de eenvoudige, gezijmerkte pijpen als de duurdere varianten.

Uit ervaring weet ik inmiddels dat je het verschil tussen een Goudse pijp en een Alphense kopie niet kunt zien, tenzij er gebruikt gemaakt is van typische regel-ontduikende trucs als kleine merk aanpassingen, bijmerk aanpassingen (wapenschild van Gouda) of naam-verhaspelingen op de steel. Ook staat het bijmerk soms helemaal niet op de zijden van de hiel of spoor. Het blijft dus goed opletten. Op deze pagina staan een paar voorbeelden van pijpen en merken die uit Alphen afkomstig zijn.


18e eeuwse ovale pijpen waarbij het bijmerk, het wapenschild van Gouda, van drie extra stippen is voorzien, waardoor het niet het wapenschild van Gouda meer is.. De kwaliteit van de hielmerken is hoog, met soms bijna een netter vlak dan de Goudse voorbeelden hebben. In de vormgeving zijn er kleine stijlaanpassingen, die zonder andere hints niet tot twijfel over de echtheid zullen leiden. In een enkel geval is een merk (drie lelies) op zijn kop geplaatst.

18e eeuwse ovalen pijp zonder bijmerken.


18e eeuwse ovale pijp zonder bijmerken en het eigen merk 'keeshond'


18e eeuwse ovale pijp met als bijmerk een wapenschild waarin hartvormige punten staan, in plaats van de Goudse sterren. Het merk lijkt enigszins op het kommetje in het bakje gekroond, maar is het zeker niet. Of deze vervalsing ook echt uit Alphen komt of een ander centrum durf ik niet met zekerheid te zeggen.