Kromkoppen, 1720-1960
Goudse pijpenmakers hadden tijdens elke vormperiode altijd wel een redelijk assortiment aan verschillende modellen, meestal varieerde de kopgrootte en de steellengte. Vanaf de 18e eeuw, als ook de ovale kop wordt vorm gegeven, komen er twee hele specifieke modellen bij: het kromkop model en het rondbodem model. Door de specifieke eigenschappen van deze modellen hebben ze een eigen modelnummer van Don Duco gekregen, respectievelijk model 4 en 5.
De as van een kromkop model staat ten opzichte van de standaard ovale pijp met een kleinere hoek op de steel. De achterkant van de kop wordt hierdoor langer dan de voorkant en zo ontstaat een asymmetrisch, 'krom' model. De kant van de kop naar de steel toe loopt bijna recht. Qua vorm komt het model het meest in de buurt van de meest populaire pijpen die gemaakt worden in het Verenigd Koninkrijk en Scandinavië en het ontstaan van dit model in Nederland kan heel goed het resultaat zijn van de opbloeiende internationale handel, waarbij Gouda steeds meer producten wereldwijd gaat uitvoeren.
Tekening van een kromkop model pijpenkop die ik heb gemaakt voor determinatiedoeleinden op deze site. Het is een voorbeeld van een 18e eeuws kromkop model (1750-1760). Bij latere versies staat de kop soms zelfs haaks op de steel.
Typische kromkop model pijpenkop met een kop-steelhoek van 90 graden. Dit model uit de tweede helft van de 18e eeuw is gevonden in het centrum van Gouda, het hielmerk is helaas beschadigd.
Dit zijn verschillende kromkopvormen uit de 18e eeuw. Een aantal van deze vormen werden tegelijkertijd op de markt gebracht, wat aangeeft dat de kromkop als model niet heel vastomlijnd was. De meetlat geeft aan dat de gemiddelde hoogte van de pijpenkop 4 cm was, maar soms ook wel hoger.
Verzameling 18e eeuwse kromkoppen, allemaal afkomstig uit dezelfde Goudse zijl (2016) Ze hebben verschillende vormen en zijn van verschillende pijpenmakers.
Goudse 18e eeuwse kromkop met mogelijk een vals hielmerk. Het merk 'anker' staat zo gegraveerd, dat het lijkt alsof het om het merk L gekroond van Verzijl gaat. Frans Verzijl had een erg goed lopend (export) bedrijf. Het merk anker zelf is nooit gekroond geweest en de kroon staat zelfs door het oog van het anker heen.
19e en 20e eeuw, klassieke kromkop en fantasiemodellen
Groot model kromkoppen uit de late 19e eeuw. De vorm verschilt per fabrikant nauwelijks, maar de verschillen zijn wel zichtbaar. In deze periode worden kleipijpen ook wel geperst met rode klei of zwart gebakken. Merken ES gekroond en de melkmeid.
Klein pijpje in de vorm van een soort halve kromkop. Fantasiemodel van Goedewaagen uit een stort van pijpen uit de periode 1880-1900.